UMETNIČKA GALERIJA „NADEŽDA PETROVIĆ“, ČAČAK

Osnovana 1961. godine, specifična je i prepoznatljiva ustanova kulture, jedna od retkih, a sigurno najstarija van Beograda, koja se istrajno i profesionalno bavi savremenom (aktuelnom ) likovnom – vizuelnom umetnošću. Galerija nosi ime Nadežde Petrović (1873 – 1915), začetnika srpske moderne umetnosti, ali istovremeno i kulturnog poslenika (organizator prvih južnoslovenskih izložbi, likovnih kolonija i umetničkih udruženja na samom početku 20. veka) i vrlo aktivnog društvenog i humanitarnog radnika.

Upravo na tradiciji umetničkog i životnog dela Nadežde Petrović, Galerija realizuje (od 1960. godine) svoj najznačajniji program – Memorijal Nadežde Petrović, bijenalnu izložbu aktuelne likovne  prakse. U početnim godinama bila je to revijalna  izložba umetnika sa svih prostora tadašnje Jugoslavije, da bi  80-ih godine prerasla u tematsku – problemski i teorijski postavljenu izložbu. Izložbe Memorijala Nadežde Petrović realizovane 90-ih godina odražavale su klaustofobičnost zatvorenog društva u kome smo živeli, ali su odražavale i umetnosti svojstvenu angažovanost. Početkom novog milenijuma, u novim okolnostima, Memorijal Nadežde Petrović postaje internacionalna izložba, koja u tradiciji Nadežde Petrović, (koja se formirala na iskustvima evropske umetnosti u Minhenu, Beču, Parizu /1910-1911/, Rimu i Veneciji), potencira internacionalne estetske i etičke vrednosti.

Osnovna delatnost Umetničke galerije “Nadežda Petrović” je praćenje savremene likovne prakse kroz izložbenu i izdavačku delatnost i zaštita pokretnih kulturnih dobara. Do sada je organizovano preko 320 izložbi, 25 izložbi Memorijala i 44 izložbe u drugim gradovima. U Galeriji je izlagalo 1616 umetnika, a samo na Memorijalu  preko 500 umetnika, umetničkih grupa i asocijacija iz celog sveta. Kao selektori, stručni konsultanti, saradnici, članovi žirija angažovani su najznačajniji likovni kritičari, teoretičari i istoričari umetnosti iz cele bivše Jugoslavije i sveta.

Sa obrazloženjem postizanja visokih galerijskih dometa i održavanja svetskih galerijskih standarda ugledni časopis ArtMagazin proglasio je Umetničku galeriju “Nadežda Petrović” za najbolju galeriju u Srbiji u 2010. godini.

    Z B I R K E

Galerija poseduje preko 1300 eksponata svrstanih u 6 zbirki:

  1. Nadežda i savremenici
  2. Jugoslovensko slikarstvo druge polovine XX veka
  3. Savremena umetnost
  4. Spomen-zbirka Bogića Risimovića-Risima
  5. Zbirka crteža i karikatura Pjera Križanića
  6. Legat Porodice Božidara Prodanovića
  7. Spomen zbirka Sonja Savić

Osnivanje Umetničke galerije ”Nadežda Petrović”

Na osnovu predloga Saveta za kulturu Narodnog odbora opštine Čačak, 31. maja 1961. godine na zajedničkoj sednici Opštinskog veća i Veća proizvođača Narodni odbor doneo je Rešenje o osnivanju Umetničke galerije ”Nadežda Petrović” u Čačku. Zadaci Galerije bili su „da prikuplja, izlaže i organizuje izložbe umetničkih dela jugoslovenskog modernog slikarstva i likovnih umetnosti uopšte“, da proučava našu modernu umetnost i da svake parne godine organizuje Memorijal Nadežde Petrović. Rešenjem je odlučeno da Galerijom upravljaju upravnik i Savet Galerije. Za v. d. upravnika postavljen je diplomirani etnolog Slobodan Sanader.

Do dobijanja svojih prostorija Galerija je bila smeštena u prostorijama Narodnog muzeja, a izložbe su priređivane u Svečanoj dvorani Gimnazije.

Deset meseci nakon osnivanja Umetničke galerije ”Nadežda Petrović” 22. aprila 1962. godine u Svečanoj dvorani Gimnazije otvorena je prva izložba u organizaciji ove ustanove – Nadežda i savremenici.

Maja 1962. Galerija je započela pripreme 2. izložbe novoformirane likovne manifestacije Memorijal Nadežde Petrović. Drugi Memorijal je svečano otvoren 1. septembra 1962. u Svečanoj dvorani Gimnazije.

Dana 27. oktobra 1963. svečano je otvorena prva samostalna izložba jednog umetnika u organizaciji Umetničke galerije ”Nadežda Petrović” – izložba Miljenka Stančića umetnika nagrađenog Nagradom publike na 2. Memorijalu Nadežde Petrović

Dana 15. novembra 1963. Savet za prosvetu Skupštine opštine Čačak doneo je Rešenje da se zgrada Osnovne škole ”Vuk Karadžić” (zgrada bivše Ženske stručne škole), koja se nalazi u Ulici cara Dušana, po useljenju osnovne škole u novu zgradu ustupi na korišćenje Umetničkoj galeriji ”Nadežda Petrović”. Dana 8. jula 1964. Umetnička galerija ”Nadežda Petrović” otpočela je adaptacija objekta, a  završena je krajem aprila 1965. godine.

Dana 25. decembra 1964. Rešenjem Skupštine opštine Čačak na zajedničkoj sednici svojih veća Slobodan Sanader, vršilac dužnosti upravnika, postavljen je za prvog upravnika Umetničke galerije ”Nadežda Petrović”.

Dana 4. jula 1965. u sali Skupštine opštine upriličena je svečanost povodom otvaranja Umetničke galerije ”Nadežda Petrović” i obeležavanja godišnjice smrti slikarke Nadežde Petrović. U novoj zgradi otvorena je izložba  Memorijal Prve jugoslovenske umetničke izložbe 1904. kao rekonstrukcija značajnog događaja s početka veka kada su se umetnici slovenskih zemalja Balkana prvi put okupili na jednoj izložbi.

Dana 24. oktobra 1965. u Galeriji je, kao jedna od prvih izložbi u tek useljenoj zgradi, otvorena samostalna izložba Bogića Risimovića Risima, prvog čačanskog umetnika sa akademskim obrazovanjem i jednog od najzaslužnijih ljudi za osnivanje Memorijala Nadežde Petrović i razvoj delatnosti Galerije. Izložbu je otvorio Puriša Đorđević, filmski režiser i dobitnik mnogih filmskih nagrada.

Dana 25. decembra 1965. na sednici Saveta radne zajednice Umetničke galerije ”Nadežda Petrović” usvojen je prvi Statut ustanove.

17. januara 1966. Okružni privredni sud u Kragujevcu doneo je Rešenje da se Umetnička galerija ”Nadežda Petrović” upiše u Registar ustanova.

16. avgusta 1967. Odlukom Skupštine opštine Čačak za direktora Galerije postavljen je Stevan Sekovanić, profesor geografije.